Inform, Inspire, Embolden. Reconcile!

መጽሓፍ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድን ኣበራታን

ኩቡራት ኣንበብቲ መጀመርታ ሰላምታይ ይብጻሕኩም፡

እቶም ብደቂ ሰባት ብቓል ወይ ብጹሑፍ ዝፍጸሙ ጌጋታት፡ ብቡዙሕ ኣገላልጻ ክግለጹ ይኽእሉ፡ ገለ ካብኣቶም፡
1. ጌጋ ትፍጽም ከምዘለኻ ብዘይ ምርዳእ፡
2. ብሰባት ተደፋፊእካ፡
3. ሓቅነት ዘይብሉን ኢሎሞ ኢልካን ወይ ስምዒታውን ወገናውን ምስ ዝኸውን፡
4. እቲ ዝኸፍአ ግና ረብሓታትካ ንምኽዕባትን ሰባት ንምኽሳብን ኮይኑ፡ ንኻልኦት ዝብድል ፈጠራን ንታሪኽ ዝሓማትልን ጨምጣጥን ቶኽታዂን ምስ ዝኸውን ኢዩ።

ኣብዚ ከብርሆ ዝደሊ፡ ኣነ ምስ ኣቶ ረድኢ መሓሪ ዕርክነት ይኹን ጽልኢ የብለይን። ፍልጠትና ድማ ብዘይካ ሓንቲ ማዓልቲ ኣብ እንዳ ሻሂ ኣብ ጥቓይ ኮይኑ ሻሂ ዝሰተየላ ናይ 15 ደቓይቕ፡ ከም ህዝበይ ኣብ መርበባት ድሕሪ ምልላዩ ተዘይኮይነ፡ ዝኾነ ፍልጠት ኣይነበረንን። ወላ እኳ ኣንጻር ህግደፍ ብጋህዲ ክጽሕፍ ምስ ጀመረ፡ በቶም ብሽም ተቓወምቲ ቶሮንቶ ዝስመዩ ወይ ዝስመ ኣብ መርበብ ሓበሬታ መስከረም ኣንጻሩ ክህንደዱ ምስ ጀመሩ፡ ካብቲ ዝኾነ ሰብ ኣንጻር ህግደፍ ዝተላዕለ፡ ሕሉፍ ታሪኹ ብዘየገድስ፡ እቲ ንፍትሕን ንሓርነትን ሃገር ይቃለስ ኣለኹ ዝብል ኤርትራዊ፡ ብኽልተ ኣእዳው ክቕበሎ ኣለዎ ዝብል መትከል ተበጊሰ፡ ንደገፍ ኣቶ ረድኢ መሓሪ፡ ኣንጻር እቶም ኣንጻሩ ዝጽሕፉ ዝነበሩ ግብረ መልሲ ሂበ ኢየ።

ንመጽሓፍ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ፡ ከም ኩሎም ሃንቀው ክብልዋ ዝጸንሑ ኤርትራውያ፡ ኣነ ውን ሃንቀው ኢለያን ሰባት ኣብ ጽንብል ልደታ ንኽሳተፉ ጎስጓስ ጌርን ኣብ ልደታ ውን ውዒለ ኢየ። ሽዑ ኣቶ ረድኢ ብዝናኣድ ኣገባብ ንመጽሓፉ ምስ ኣላለያ፡ ዋጋኣ ኣብ ቶሮንቶ ካናዳ፡ $20 ኢዩ ምስ በለ፡ ገና ከየንበብናያ ምስቶም የማነይ ጸጋመይ ዝነበሩ፡ እዋይ $40 እኳ ክውሕዳስ ከንደይ ዳኣ ኣሕሲሩዋ ብምባል ተሰኪፍና፡ ንሓደ መጽሓፍ ዝሓሰብናዮ ድማ ቡዙሓት ከክልተ መጽሓፍ ገዚእና። ሽዑ ንኣቶ ረድኢ፡ ኢዱ ጨቢጠ እንቋዕ ኣብዚ ኣብቃዓካ ብምባል ሓጎሰይ ገሊጸሉ ኢየ። መጽሓፍ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ግና፡  ዘይተጸበናዮ ኣብ ውሽጣ ክሰፍር ዘይነበሮ፡ ኣብ ዝሓለፈ ብገለ ሰባት፡ ንገለ ሃለልትን ጠወቕትን ትምክሕተኛታትን ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ምስ ገዛእቲ ወጊኖም ህዝቢ ዝበደሉን ዘህለቑን ጸሊም ታሪኽ ዘለዎምን፡ ኣብቲ ንኹሉ ኣብ ልብና ጌርና ንቕድሚት ንመጻኢ ምጥማትን ምሕሳብን ምስራሕን ይበልጽ ብምባል ነዊሕ ተጓዒዝና ኣብዝነበርናሉ እዋን፡ ኣብ ቁስልና ጨው ክንስኑሱልና ስለ ዝጀመሩ ግና፡ ፋይላት ገበናቶም ክንገናጽልን ከነዘኻኽሮምን ተገዲድና።

ስለዚ ነቲ ኣብ ታሪኽ ዝተሰነደን ፈታውን ጸላእን ዝፈልጦ ገበናት፡ እሞ ተቶኽቲኽናን ተገዲድናን ግብረ መልሲ ዝሃብናሉ፡ ካልእ ነቲ ኣብ ኤርትራ መን ይገዝእ ኣሎ መን ይብድል ኣሎ ንዝብል ውን፡ ንኽብለጽን ንሓቂ ክቐብርን ዝደሊ ተዘይ ኮይኑ፡ ኣይኮነንዶ ሓደ ብጻዕዳን ብጸሊምን ኢዱ ኣብ ውሽጢ እቲ ንወቕሶ ዘለና ጉጅለ ዘገልገለ፡ እንኮላይ ኣብታ ናይ ጸይቅን ገበናትን ሰልፊ ከይተረፈ ሙሉእ ዕድመ ንእስነቱ ዘሕለፈስ፡ ንዝኾነ ተራ ሰብ ውን ፉሉጥ ኢዩ።

ንሕና ህዝቢ ክርስቲያን ኤርትራ ኢዩ ዝገዝኣና ዝብድለና ዘሎ ኣይበልናን፡ ዝበልና፡ ኣብ ኤርትራ ዘይሕጋዊ ናይ ክርስቲያን መንግስቲ ኢዩ ተመስሪቱ ኢና ዝበልና። እዚ ውን ብሰነድ ብጭብጢ ዝተረጋገጸን ንነብሮ ዘለናን ኮይኑ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣስላሙ ክርስቲያኑ ድከቱ ዝወጸሉ ዘሎ እዋን ውን ስለ ዝኾነ።

ነዚ ሓቅታት ረጊጹ እንዳፈለጠ፡ ታሪኽ ምሂዙ ግብረ መልሲ ክህብ ዝፍትን ግና፡ ኣምሰሉን ተበላጽን ዱሑርን ኢዩ። ብኻልእ ኣገላልጻ ንወርቂ ብሓሰር ክለዋወጥ ዝፍትን ተንኮለኛ ውን ኢዩ። ዝርዝራት ጌጋታትን ኣበራትን መጽሓፍ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ተር ከም ዓተር ብጥንቃቐ ተኸታተሉ።

ንመጽሓፍ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ፡ ብጥንቃቐ ኣንቢበ ምስ ወዳእኩዋ፡ ንጌጋታታን ኣበራታን ብኸመይ ኣገባብ ንኣቶ ረድኢ መሓሪ እንተመለስኩሉ ይሓይሽ ብምባል፡ ከይተሃወኽኩ ምስ ነብሰይ ኣብ ውረድ ደይብ ብምእታው ሓሰብኩ፡ ዝበጻሕኩዎ መደምደምታ ድማ፡ እቲ ጌጋ ናይ ቦታ፡ ናይ ዕለት፡ ናይ ኣስማት ሰባት፡ ወ.ዘ.ተ. ስለ ዘይኮነ፡ እቲ ጌጋ ወገናዊ፡ ፈጠራ፡ ቶኽታዂ ኢዩ ኢለ ስለ ዝኣመንኩ፡ እዚ ድማ ናብ ህዝቢ ስለ ዝተዘርገሐ፡ ናብ ኣቶ ረድኢ መሓሪ፡ ናብ ውልቁ ተሌፎን ብምድዋል ወይ ብጹሑፍ ምርኻብ ትርጉም የብሉን ኣብ ዝብል መደምደምታ ምስ በጻሕኩ፡ ነቲ ኣብ ህዝቢ ዝበጽሐ ጌጋታት፡ ነቲ ጌጋታት ዝእርምን ዘቃልዕን ግብረ መልሲ፡ ብቐጥታ ናብ ህዝቢ ከቕርብ መሪጸ።  

ኣቶ ረድኢ መሓሪ መጀመርታ ሰላምታይ ተቐበል፡ ብምቕጻል ነቲ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ኤርትራዊ፡ ብጉጅለ ኢሳይያስ ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ገበናት፡ ኣብ ልዕሌኻን ስድራኻን ውን ከምዝተፈጸመ ካብ መጽሓፍካ ክርዳእ ክኢለ። ከም ኩሉ ቡዱል ኤርትራዊ ድማ፡ ኣንጻር ዓመጽ ኣብዝመረጽካዮ ግዜን ቦታን ብጋህዲ ቃልሲ ምጅማርካ ቁቡል ኢዩ።

መቐጸልታ ናይተን ዝሓለፋ ክልተ ዓመታት ኣንጻር ህግደፍ ቃልስኻ ድማ፡ ከም መብጽዓኻ፡ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ናብ ኢድ እቲ ብሃንቀውታ ክጽበያ ዝጸንሐ ህዝቢ ከተረክባ  ምብቃዕካ ሞጎስ ይግባኣካ።

መጽሓፍ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ፡ ቡዙሕ ንህግደፍ ዕርቃኑ ዘውጽእ ሓቀኛ ትሕዝቶ ኣለዋ። እቲ ናይ ውልቅኻ ታሪኽ ሂወትን ቶሞኩሮን ውን ኣገዳሲ ኢዩ። ካልእ እቲ ሱኑድን ዘይሱኑድን ብኣፈታሪኽ ጥራይ ዝዝረብን ዝውረን መርትዖ ዘለዎን ዘይብሉን፡ ብመራሕቲ ሰውራ ኤርትራ ብኸገልግሎም ዝኽእል ኣገባብ ክቐርብን ህዝቢ ከፋልስን ሓድነት ህዝቢ ክበታትንን ዝጸንሐን ዘሎን ስለ ዝኾነ፡ ቡዙሕ ካብ ታሪኽና፡ ጌና ዓሚቕ ኩዕታን ዝጸበበ መንፊት ታሪኽን የድልዮ ኣሎ።

ይኹን እምበር፡ ብፍላይ ታሪኽ ብረታዊ ቃልስና፡ ክሳብ ኣዕሚቕና ፍሒርና ብዝተራቐቐ መንፊት ታሪኽ ዝንፈን ዝጻረን፡ ኩሉ በብክእለቱን ዘዝፈልጦን ግን ሓቀኛ ታሪኽ ክነግር፡ እቲ ታሪኽ ድማ መሪር ይኹን ሙቁር፡ ንገለ ወገናት ዝትንክፍ ይኹን ኣይኹን ሓቂ ክሳብ ዝኾነ፡ ክድርጓሕ ኣለዎ። ኣነ እዚ ሰባት ክትከስብ ኣለካ ዝብል ዘይቅቡል ምኽሪ፡ ብዋጋ ሓቂ ሰባት ምእንቲ ክትከስብ ነእዛኖም ዘዝምቅሮ ምጽሓፍ ይኹን ምትራኽ ኣይኣምነሉን ኢየ።

ናብቲ ቀንዲ መበገሲ ጹሑፈይ ክኣቱ፡ ኣቶ ረድኢ መሓሪ፡ ብናተይ ርኢቶ፡ ንዝኾኑ ሰባት ኣብ መርበብ ዝጽሕፉዎ ይኹን ብቓል ዝዛረብዎ እሞ ጌጋ’ዩ ኢልካ ንዝኣመንካሉ፡ ኣብ ግዜኡ በቲ ዝመረጽካዮ ኣገባብ፡ ግብረ መልሲ ክትህበሉ ሙሉእ መሰል እኳ እንተ ኣለካ፡ ኣድቢኻ ወሪሕካ ኣብታ ሃንቀው ክንብላ ዝወራሕና፡ ሓቅነት ዘይብሉ ጭምጠጣን ታሪኻት ምሕምታልን’ሲ ኣይምተገብአን።

ኣነስ ገለ ደኾን እቲ ቅድሚ ሕጂ ዘይተተንከፈ ብዛዕባ ገበናት ኲናት ህ.ግ.ሓ.ኤ. ንቐደም በሉ ይብለና ዝብል ተስፋ ነይሩኒ ኢዩ። ብሕጽር ዝበለ ኣብ ህ.ግ.ሓ.ኤ. ገበናት ኲናት ከምዝተፈጸመ፡ እቲ ዝፈልጦ ይፈልጦ ኢዩ። ብፍላይ ኣብ ውግእ ሕድሕድ። ንሓበሬታ ሓደ ማዓልቲ ኣብ ባርካ ዝተፈላለያ ኣሃዱታት ንኽልተ ሰሙናት ኣዕሪፈን ነበራ፡ ሽዑ ሓደ ገዲም ተጋዳላይ ከምዚ ኢሉ ኣዕለለና። ኣብ 1981 ኣብቲ ትሪኡዎ ዘለኹም፡ ነቲ ጥቓና ዝነበረ ዝዓነወ ገዛውቲ ኣመልኪቱ፡ 19 ተጋደልቲ ዓማ ገሊኦም ብረት ዝዓጠቑ ገሊኦም ዘይዓጠቑ ነቲ ማእለያ ዘይነበሮ ዝተቐበረን ዘይተቐበረን ንብረትን ቃንጫ ዝመስል ሓደስቲ ኣጽዋራትን ክሕልው ምስ ጸንሑና፡ ኣይተኮሱን ኢዶም ሂቦም፡ ምስ ማረኽናዮም፡ እዚ ዝኣክል ንብረት ገዲፎም’ሲ ትም ኣይክብሉን’ዮም፡ ስለዚ፡ ውድብ ጀብሃ ክሃጅም’ዩ ብምባል ኣብ ተጠንቀቕ ውዒልና ንጽባሒቱ ግና ገሪሙና ዝሃጅም ሓይሊ ብዘይምንባሩ፡ ሽዑ፡ እሮማይ ጀብሃ ተደፊኦም ማለት’ዩ ብምባል ተዛነ ኮይኑ በለና። ሽዑ እቶም ኣርባዕተ ንኸውን ጽን ኢልና ንሰምዖ ዝነበርና ካብኡ’ኸ ዳኣ ኢልና ሓተትናዮ፡ ካብኡ ዳኣ ጉዕዞና ቀጺልና በለና፡ ኣነ ሽዑ እቶም 19 ተጋደልቲ ጀብሃ’ኸ ዳኣ በልኩዎ፡ ቁልቁል ዝኣፋ ንዖኦም ዳኣ ደግደግ ኣቢልናዮም በልኒ፡ ንኹሎም ቀጸለ ሕቶይ፡ ቅልጥፍ ኢሉ እንታይ ዳኣ ክንገብሮም ምስ በለኒ፡ ኤርትራውያን ኮለው መለስኩሉ፡ ግና ኣይመለሰለይን፡ እዝን ወዲ ከምዝን ከርሲ ኤርትራ ክንደይ ታሪኽ ሲኦል ኢዩ ጼሩ ዘሎ።

ብኸምዝን ወዲ ከምዝን ዝጠፍኡ ሓርበኛታት ኣብ መዝገብ ሱውኣት ጀብሃ ምስተሳእኑ፡ ኣነ ዝፈልጠን ቡዙሓት ኣዴታት ናይ ዓቕሊ ጽበት ክሳብ ሎሚ ስንቀን ቆጺረን ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን እንዳተመላለሳ ወደይ ዝራኣየ ብምባል ሃሰው ዝብላ ከብድኻ ዝበልዓ ብዙሓት’የን። ስለዚ፡ ኣቶ ረድኢ ገለ ከምዚኢታት ጆባእ ደኾን ይብለና ዝብል ትጽቢት’ሲ ኔሩኒ ኢዩ ብዘይ ቃልዓለም።

ኣብ መጽሓፍካ ኣብቲ ንታሪኽ ሂወትካ ዝምልከት ግና ነቲ ሓፈሻዊ ለላዕሉ ጥራይ ዳህሲስካ ብምሕላፍ፡ ኣብ ቃልሲ ብዓቕመይን ኣብ ዝተመደብኩሉ ሰሪሐ ኢየ፡ ግና ብዛዕባ’ኡ ኣይክዛረብን ኢየ ኢልካ ስለ ዝደምደምካ፡  ንባዓል መስፍን ሓጎስ ክትነቅፍ ዝኾነ ሕልናዊ ልዕልና የብልካን።

ብናተይ ርኢቶ፡ ንመጽሓፍ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ እቲ ሓርኢ ደርሆ ኣብ ነጸላ ኮይኑዋ ዘሎ ዝብሎ፡ ኣሕጽር ኣሕጽር ኣቢለ ክሕብረካ ኢየ፡ ቡቑዕ መልሲ ድማ ካባኻ ካብ ኣቶ ረድኢ መሓሪ ክጽበ ኢየ። ካልኦት ውን ብተሌፎን ወይ ብጹሑፍ ክልእኩልካ ኢዮም ዝብል ግምት ኣለኒ።

1.ኣብ ምዕራፍ 3 ገጽ 89 ሕጡብ 2

ኢሳይያስ ብደምን ገበንን ገዳይም ተቓለስቲ ኪዳነ ክፍሉን ወልዳይ ግደይን ዝጀመረ፡ ናብ ሕቡእ ቅንጸላ 270 ሙሁራት ኤርትራውያን(ስርየት-ኣዲስ)ፎግፊጉ ኣተወ ዝበልካዮ ኣቶ ረድኢ።

መጀመርታ፡ ስርየት ማለት እኮ ብዓረብ ሓንቲ ሓይሊ ማለት ኢዩ ብወታሃደራዊ መግለጺኡ። ተወሳኺ፡ ኣብ መባእታዊ ፖለቲካዊ ትምህርቲ ህዝባዊ ግንባር፡ ንሓደስትን ገዳይምን ዝዋሃብ ዝነበረ፡ ካብ 70 ክሳብ 120 ዝኾኑ መብዛሕቶኦም ሙሁራት ደቂ ከበሳ፡ ብቅያደል-ዓማ ከምዝተቐንጸሉ ንማሃር ነበርና፡ ሓንቲ ሓይሊ ድማ ብዝሓ ክሳብ ክንደይ ድዩ ኣብ ህዝባዊ ግንባርን ኣብ ተ.ሓ..ኤ.ን?። ስለዚ 270’ሲ ኣይተጋነነን ዶ ጥራይ ዘይኮነስ ጠገለ ኣይሳኣነን’ዶ ይመስለካ።

2. ኣብ ምዕራፍ 3 ገጽ 94 ሕጡብ 3

ተንኮለኛ ኢሳይያስ ንሸኽ ሹም ሙሓመድ ተራኺቡ ከሕንኖምን   ክውድቦምን ጀመረ። እንኩመ እዘን 300 ቅርሺ እዚኣተን መሊእኩም ን ኣብርሃም ተወልደ ብስሚ ከም ዝመውት ግበሩ ኢሉ ኣብ ስምምዕ ኣተወ ዝበልካዮ ኣቶ ረድኢ መሓሪ።

እዚ ኣባሃህላ’ዚ ኣዝዩ ሰራምን ሓደገኛን ስለዝኾነ፡ ኣኮታተይ ደቂ ሳሆ ከምዚ ኣነ ዝሓተካ ዘለኹ፡ ብቕትለት ኣብርሃም ተወልደ ከሲስካና ስለዘለኻ ሃየ መርትዖ ኣቕርብ እንተተባሃልካስ መልሲ ኣለካ ዶ?።

3. ኣብ ምዕራፍ 4 ገጽ 150 ሕጡብ 2

ዝገደደ ድርብ በለጽ፡ ናይዚ ዓመት’ዚ ከኣ፡ “ንኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ብሄር ትግርኛ ኢዩ” ዝብሉ ሓደስቲ ሶቅራጥሳት ተቐልቂሎም ምህላዎም የሕዝን ዝበልካዮ ናይ ምቁንጻብ ቃላት ኣቶ ረድኢ መሓሪ።

  ድርብ ሓቅን ድርብ ትብዓትን እምበር ይብለካ።

ተበለጽትስ ንዕዘቦም ኣለና ንዶላራት ሃነፍነፍ ክብሉ። መጀመርታ፡ ሓደስቲ ማለትካ ንምንታይ ኢዮም ሓደስቲ?፡ ንህግደፍ ብጋህድን ብትብዓትን ምቁዋም ማለትካ ኣንተኾይኑ፡ ኣቶ ረድኢ ንስኻ ኢኻ ሓድሽ። እንተ ነቲ ሶቅራጥሳት ዝበልካዮ እሞ፡ ሶቅራጥስ ሓደ ፉሉጥ ግሪኻዊ ናይ ዓለምና ፍላስፋ ኮይኑ፡ ብቶሞኩሮን ብትምህርትን ብምርምርን ኣዝዩ ዝበሰለ ሰብ ኮይኑ፡ መለለይ ባህርያቱ ድማ ፍትሒ, ሓቂ, ትብዓት ካብ መትከሉ ፈልከት ዘይብል ንዝኣምነሉ ኩሉ ዓይነት ዋጋ ክኸፍል ዱሉው ነበረ።  ንኹሉ እቲ ቡሉጽ ስራሕ ንዓለም ዘበርከቶ፡ ባዕሉ እኳ ተዘይ ደብተሮ፡ ግና መምህር ናይ ባዓል ፕላቶስ ስለዝነበረ፡ ድሕሪ እቲ ነቲ ናይ ሽዑ እዋን መለኽቲ ግሪኻውያን ዘርእዮ ዝነበረ ተባዕ ተቓውሞ ኣብ ቀይዲ ኣትዩ ንሞት ተፈረደ።

ይኹን እንበር ሽዑ ዝቐረበሉ ምርጫ፡ እቕሬታ ክሓትት፡ ብገንዘብ ክቕጻዕ ወይ ድማ ሀምሎክ ዝተባህለ መርዚ ብምስታይ ብሞት ክቕጻዕ። ኮምኡ ውን ብፈተውቱ ነቶም ሓለውቲ ቤት ማእሰርቲ ጉቦ ብምኽፋል ካብ ቤት ማእሰርቲ ንኸህድምዎ ዕድል እንተነበሮ፡ ሶቕራጠስ ግና፡ ምእንቲ ሓቅን ፍትሕን ደሞክራስን፡ ብኢደ ወነኑ መርዚ ሀምሎክ ብምስታይ፡ ኣይምብርከኽን እምቢ ንመለኽቲ እምቢ ንዓመጽቲ ብምባል ኣብ 470 ዓ.ም.ፈ. ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ካብዛ ክፍኣትን በለጽን ሽርሕን ወገንን ቅትለትን ስስዐን ዓመጽን ዝመልኣ ዓለምና ሓንሳብን ንሓዋሩን ብሞት ተሰናቢቱ።

ስለዚ ኣቶ ረድኢ መሓሪ፡  ከም ሶቅራጥስ ንሙዃን ድማ ኩሉ ማዓስ ይኽእሎ።  ነቲ ተመራሚሩን ብተሞኩሮን ብብቕዓቱን ዝበጽሖ ደረጃ ሃብቲ ፍልጠት፡ ነቶም ቁኑዓትን ገርዛማትን ተበለጽትን ጸየቕትን ሱሱዓትን ወገናውያንን ደቂ ሰባት፡ ሓቂ ኣብ ዝድርጉሓሎም ዝነበረ ግዜ፡ ብፍላይ ካብቶም ገርዛማትን ተበለጽትን ጸየቕትን ሱሱዓትን መለኽትን፡ እዚ ዘይባሃል ተቓውሞን ኩነኔን ተጻብኦን ገጢሙዎ ኢዩ። ይኹን እንበር ካብ እምነቱን መትከሉን ፈልከት ዘይብል ሰብ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ናቱ ራእይን ስነ ሞጎትን ግና ተኣሚኑሉ ንምዕራባዊ ዓለም መሰረት ፍትሕን ደሞክራስ ክኸውን በቒዑን፡ ታሪኹ ድማ ንዘልኣለም ብደቂ ሰባት ብጹቡቕ ክዝከር ይነብር ኣሎ።

ብዛዕባ ህግደፍ ናይ ክርስቲያን ዲዩ ኣይኮነን ቅድሚ ምምላሰይ፡ ህግደፍ ንዓይ መንግስተይ ኣይኮነን ኣይኣምነሉን ውን ኢየ። ምኽንያቱ፡ ብህዝቢ ዘይተመረጸ ሕጋዊ ስለ ዘይኮነ።

ናይ ክርስቲያን ድዩ ኣይኮነን ንዝብል ሕቶ ውን፡ ንኣፋፉኖት ዘይብሉ ሰብ ንከረድኦ ቡዙሕ ምተንተንኩ፡ እንተ ንዓኻ ንኣቶ ረድኢ መሓሪ ግና፡ ከም ኣቋርጻ መሸላ ረርእሱ ኮፍ ኮፍ ከብለልካ ኢየ። እዚ ኣብ ኤርትራ ስልጣን ብሓይሊ ጨቢጡ ዘሎ ጉጅለ፡ ክብገስ ኮሎ ንብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንምሕንኳልን ንጸይቅን ዝተበገሰ ኮይኑ፡ ሃይለስላሴ ምስ ሞቶ ግና ማኣዝኑ ብምቕያር፡ ስልቲ ቀይሩ ብነጻነት ኤርትራ እንዳዘመረ, ሓላይ ክርስቲያን መሲሉ ብሃይማኖት ንህዝብን ተጋደልትን እንዳሳሓለን እንዳ ኣጋገየን ን ኣስላም ንምድኻም ኩሉ ዝካኣሎ ብምስራሕ ኣብዚ ዘለዎ ደረጃ በጺሑ። ኢሳይያስ ኣስላማይ ተዝኸውን ኔሩ እሞ እዚ ኩሉ ገበናት እንዳተፈጸመ እንታይኮን ምስራአና?።

ክደግመልካ’የ ሕጂ ውን ኣቶ ረድኢ መሓሪ፡ እቲ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ፖለቲካዊ, ቁጠባዊ, ወታሃደራዊ ኮታ ሃገር ፉጹም ተቖጻጺሩ ዘሎ ብሄር፡ ክፋል ብሄር ትግርኛ ክርስቲያን ኢዩ። ኮምኡ ውን እቲ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ፡ ብኢሳይያስ ዝምራሕ ዝነበረ ሕቡእ ሰልፊ ሰልፊ ጸይቂ፡ ንስልጣን ኢሳይያስ ዝሕሉ ንዓብላልነት ክርስቲያን ዘረጋግጽ፡  ንሓርበኛታት ንቁኑዓት ኣስላምን ክርስቲያንን ዘዳኽምን ዝቕንጽልን፡ ዝነበረን ዘሎን ብክርስቲያን ዝቖመን ዝተዓብለለን ኮይኑ፡ ሓደ ክልተ ኣስላም ውን ኣብ ትርጉም ዘይብሉ ቦታ ንይምሰል ንፍርዲ ኣይርትዑና ዘለውዎ ጉጅለ ኢዩ።

ሎሚ ውን ዝተፈላለየ ኣስማት ወይ ሕብሪ ይዋሃቦ፡ ወዲ ዱሙ ከም ቀደሙ፡ እቲ ናይ ጸይቂ ሰልፊ ኣብ ቦቱኡ ኣሎ፡ እቲ ዓብላልነትን ገበናትን ትምክሕትን ድማ ኣብ ቦትኡ ኣሎ። ኩሎም እቶም ክሳብ ሱዳን ዝቕንጽሉን፡ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ኣብ ውሽጢ ተጋደልትን ህዝብን ብሃይማኖት ሰባት ዝስሕሉን ኣእሙሮ ዝምርዙን፡ ሓርበኛታት ዝቕንጽሉን ዝነበሩን ዘለውን፡ ካብታ ኣቶ ረድኢ መሓሪ ንነዊሕ ዘገልገልካላ ሰልፊ ጥፍኣት ኢዮም ዝጫጭሑ ዝነበሩ። ምስዞም ሰብ ደምና ድማ ሓደ ማዓልቲ ምትሕስሳብ ዘይተርፍ ኢዩ።

ብሄሮም ትግርኛ ካብ ኮነ ሃይማኖቶም ክርስቲያን ካብ ኮነ ዳኣ’ሞ እንታይ ኢልና ኢና ክንጽውዖም፡ ሂንዱ, የኡድ, ወይ ቡዳ። ግርም እባ ተፈሊጥና ኢልካ ምንጽርጻር፡ ንሓቅስ ፈቲና ጸሊእና ንውሓጣ ዳኣ፡ ድሕሪኡ ድማ’ዩ ዕርቅን ምትእምማንን ሓዳስን ሰላምን ብልጽግትን ኤርትራ ክትምስረት ትኽእል።

ናይዞም ጸየቕትን ቀንጸልትን ከምዚ ዝጠቐስኩዎ ኮይኑ፡ ነቶም ኣበሳን ሓጢያትን ዘይብሎም ክርስቲያን ብሄር ትግርኛ ኣሕዋትና ግና፡ ሰባት ክንከስብ ከይበልና ዝተነፍሐ ይነፋሕ፡ ሕጂ ውን ኣብ ውራይካ ዝዕጠቑ ኣብ ጸገምካ ዝምክቱ ሰብ መትከል ኢልና ኢና ክንጠቕሶም። ምኽንያቱ እቲ ሓቂ ንሱ ስለ ዝኾነ ንሓቂ ምድጋፍ ድማ ፍትሒ ስለዝኾነ።

ጸገም እኳ ረኺብና፡ ጅግና ህዝቢ ትግራይ ፈታዊ ህዝቢ ኤርትራ እምበር ጸላኢ ኣይከነን ኢልና እንተጻሓፍና፡ ብገለ ወገናት ሎምስ ድማ ንተጋሩ’ሲ ጀጋኑን ፈተውትናን ክትብል ብምባል ኣፍንጫኻ ምንፋሕ። ኣነ ኣብ ውሽጢ እቲ ዘይተበከለ ንፋስን ባህልን ስነ ምግባርን ቋንቋን፡ ሙዕቡልን ፍትሓውን ሕብረተሰብ ኣብ ገጠር ከበሳ ኢየ ተወሊደን ዓብየን እንተጻሓፍና፡ ብገለ ወገናት ደቂ ከበሳ ወይ ክርስቲያን ዳኣ ካብ ማዓስ ኢዮም ፍትሓውያን ኮይኖም ብምባል ሰላምታ ምኽላእ። ንስንፍናን ብዕልግናን ዝወቅስ እንተጻሓፍና ድማ፡ ነዴታትካ ክትጸርፍ ኢልካ ምህንዳድ ወ.ዘ.ተ.ን ብምባል ንገብሮ እኮ ጠፊኡና። ነቶም ጠወቕትን ሃለልትን ተረፍ ማሕበር ኣንድነት ግብረ መልሲ ኣብ ዝሃብናሉ ድማ፡ ንጻሓይ ክትሽፍን ሓፍ ኮፍ ምባል።

4. ኣብ ምዕራፍ 6 ገጽ 183 ሕጡብ 2

ዘይከምቶም ኣብ 1975 ናጽነት ቀሪባ ኣላ ኢሎም ካብ ሱዑዲያ  ዝተሰለፉ “ሑሪያ ገሪባ” ኩሉ ተጋዳላይ፡ ድሕሪ መሪርን ዝተናውሐን ቃልሲ እንኮ ማዓልቲ ናጽነት ከም እትትግበር እምነቱ ሙሉእ እዩ ዝነበረ ዝበልካዮ ውን ኣቶ ረድኢ።

ረድኢ መሓሪ ክሳብ ክንደይ ዱሑርን ተበላጽን ሰብ ሙዃንካ በለጭ ኣቢሉ የረድእ። ምኽንያቱ፡ እዚ ኣባሃህላ’ዚ ካባኻስ ኮድድ መልእኽቲ ትሰድድ ኣለኻ ማለት እኳ’ዩ። ኣባሃህላኻ፡ ካበይ ተበጊሱን ንመን ዕላማ ዝገበረን ምዃኑ ድማ ፉሉይ ብልሒ ዘድሊዮ ኣይኮነን። ግርም እባ ገበታ ድሕረትን ጽልእን ተሰኪምካ ኢሳይያስ ከምዚ ገበረ መስፍን ከምዚ ደገመ ኢልካ ሃተፍተፍ።

እታ ካብ ዓድኻ ኳዜን ናብ ቃልሲ ዝተበገስካላ ማዓልቲ፡ ብረታዊ ቃልሲ ኣብ 1991 ከምዝዕወት ትፈልጥ ኔርካ ማለት ድዩ፡ እቲ ሓቂ ግና፡ ተጋደልቲ ካብ ኣመሪካ ይሰለፉ ካብ ጀርመን፡ ካብ ኢትዮጵያ ይሰለፉ ካብ ሱዑዲያ፡ ኮምኡ ውን ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ ኣብ 1977 ሎሚ ለይቲ ደኾን ይኣትው ኣስመራ ወይ ድሕሪ ሰሙን ዝባሃለሉ ዝነበረ እዋን፡ ከም ሽንቲ ገመል ቃልሲ ንድሕሪት ተመሊሱ ዝነውሐ ግዜ ክኸስር ዝላዓለ መስዋእቲ ክኸፍል ከም ሙዃኑ ዝፈልጥ ኔሩ ድዩ።

ኣባሃህላኻ ኣብታ ሰልፊ ጸይቂ ዝተማሃርካያ ንሰባት ብዝምባሌኦም ኣስዲዕካን ኣራሳሲንካን ከም ጓንቲ ትጥቀመሎም ዝብል ኣከያይዳ ተኸቲልካ ዲኻ፡ ወላስ ነቶም ተረፍ መረፍ ማሕበር ኣንድነትን ደቂ ኮማንዲስን ዝውንኑዋ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ግብረ መልሲ ኣብዝተዋህበሉ፡ ብዛዕባ እቶም ደም ኤርትራውያን ዘፍሰሱን ሃገር ኣሕሊፎም ዝሃቡን፡ ሃይለስላሴ ምስ ሞቶም ግና ናብ ዘብሉዎ ስለ ዘይነበሮምን ዓድታት ዓዲ ተኽላይን ዓዲ ገብሩን ወኪዱባን ካልኦትን ገጠራት ከበሳ ዘይተጸበይዎ ክነዳ ምስ ጀመራ፡ ኣብ ከተማታት ውን ማሕነቕቲ ምስ ጀመረ፡ ኣብ 1975 ናብ ቃልሲ ክስለፉ ዝጀመሩ ናይ ስጋ ኮይኑካ። ንዕኡ ግብረ መልሲ እንተ ኾይኑ ግና ፉጹም ኣይካኣልካሉን፡ ነታ መጽሓፍ ውን ኣፍኲስካያ፡ ምኽንያቱ ኣይምስኡ ኣይምስጥቕኡ ጥር ኢልካ ኮይኑ።

5. ኣብ ምዕራፍ 12 ገጽ 370 ሕጡብ 2

እቲ ዝጎልሐ ታሪኽ ሽፍትነት ኣብ ኤርትራ ብዘመነ ግዝኣት ዓባይ  ብሪጣኒያ ከምዝነበረ ታሪኽ ይነግረና። ሽፍትነት ንዝምታን ዝናን ኢዩ ዝነበረ። እቲ ኤርትራ ከም ሃገር ኣብ ዘይነበረትሉ ዓመታት ዝነበረ ሽፍትነት፡ እቲ ሽፍታ ለይቲ ኣብ ጣሻታትን ጸልማትን ኢዩ ዝዘምትን ዝቐትልን ዝነበረ ድማ በልካ ኣቶ ረድኢ።

ወይ ጉድ፡ እቶም ሸፋቱ ደቂ ኣየናይ ብሄር ኢዮም? መን ኢዩ’ኸ ወዲቡዎም፡ መን ዝሃቦም ብረት’ከ? ኣበየናይ ቦታ’ኸ ኢዮም ዝዘምቱን ዝቐትሉን ዝነበሩ” እቲ ግዳይ ዝምታን ቅትለትን’ከ መን ነበረ?።

ኣብዚ ብሓቂ ነቶም ኣብ ውራይካ ዝዕጠቑ ኣብ ጸገምካ ዝምክቱ ኢለ ዝጠቕሶም ፈራሃት እግዝኣብሄር ዝኾኑ ክርስቲያን ብሄር ትግርኛ ከየሰክፍ ምእንቲ ኣይምልሶን ኢየ፡ ኣብ ታሪኽ ዝተሰነደን ኩሉ ዝፈልጦን ድማ ስለ ዝኾነ። ንኣቶ ረድኢ መሓሪ ግና ዓገብ ታሪኽ ክትስርዝ ምፍታን ዓሻ ድፍረት’ዩ ጥራይ ኢየ ዝብለካ ንሕጂ!!!

6.    ኣብ ምዕራፍ 12 ገጽ 385 ሕጡብ 2

      ገበነኛ ኢሳይያስ ንስርዓት ኮምዩኒዝም ከም ጉልባብ ገይሩ፡ ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ብሃይማኖት ንምክፍፋል ዝገብሮ ዝነበረ ፍልስልስ ኣየቋረጾን ድሕሪ ምባልካ ኣቶ ረድኢ፡ ከምቲ ኣብ ተኸተልቲ እምነት ጆሆቫን ጴንጠን ዝወሰዶ ናይ ምእሳርን ምብራርን ስጉምቲታት፡ ናብ ውሽጢ ሃይማኖት ኣስላም ብምእታው ከኣ ብስም “ጫሓማት” ዝብል ሰባብ ምኽንያት፡ ቡዙሓት ደቀባት ኤርትራውያን ካብ መታሕት ኤርትራ /ከረን፡ ሓጋዝ፡ ኣቑርደት፡ ተሰነይ፡ ወ.ዘ.ተ…/ሰባት ኣሰረ፡ ኣንጻረይ ክስለፉ ኢዮም ንዝበሎም ቡዙሓት ደቂ ብሄር ኩናማ ከም ዝኣሰሮም ውን እፈልጥ’የ በልካ ኣቶ ረድኢ።

እሞ ነቶም ኣብ ቆላታት ኤርትራ ዝተኣሰሩ ካብ ፈለጥካ ዳኣ፡ ነቶም መጭወይቶምን ምሕቃቖምን ህዝቢ ኤርትራ ኣጸቢቑ ዝፈልጦም ኣማኢት ደቀባት ከበሳ ኣስላም ዘይምዝካርካ ዳኣ እንታይ ኢዩ ምስጢሩ!!! እዞም ግዳያት እዚኣቶም እኳ፡ ካብ ገጠራትን ከተማታትን ሰራየ፡ ኣከለጉዛይ፡ ሓማሴየን’ዶ ኣይኮኑን። ንምርዓድን ኣራእስ ንምድናንን ተባሂሉ ዝተወሰደ ናይ ቦጅቧጃት ሱጉምቲ’ዶ ኣይኮነን ዝነበረ፡ ዝፈጸሙዎ ገበናት’ከ ኣሎ ድዩ?።

7.    ኣብ ምዕራፍ 13 ገጽ 398 ሕጡብ 3

እቲ ገዛእቲ ሓይሊታት ንረብሕኦም ኢሎም ዘተኣታተውዎ ኣውራጃውን ሃይማኖታውን ምምቕቓላት፡ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣጥፊእናዮ ክንስና ዝበልካዮ ኣቶ ረድኢ።

ናዓ ዳኣ ኣይፋልካን፡ ዝኣኽለን ጥሒነን’ሲ ባዓለማርያም ይብላ ዝብሉዎ ከምዚ’ዩ፡ ኣብ ሜዳ ኣጥፊእናዮ እንተንኸውን፡ ደቂ ገለ ኣውራጃ ብደቂ ካልእ ኣውራጃ ግዳይ ቅንጸላን ምብላል ታሪኾምን ኣይምኾኑን። ኣብ ሜዳ ኣጥፊእናዮ እንተንኸውን፡ ደቂ ሓደ ሃይማኖት ኣንጻር ደቂ ካልእ ሃይማኖት ዝቐንዐ ምስጢራዊ ሰልፊ መስሪቶም ቀተልቲ መልሚሎም ሓርበኛታት ኣይምኾስተሩን። እዚ ስለ ዝነበረን ዘሎን፡ ሀገረ ኤርትራ ከምዚ ትዕዘባ ዘለኻ፡ ከም ሊባኖስን ዒራቕን ሶማልን ንኽትከውን ዝተረፋ የለን። እዚ ግምት ወይ ትምቢት ኣይኮነን፡ እንታይ ዳኣ ኩውንነትና ኢዩ ፈቲና ጸሊእና።

8.    ኣብ ምዕራፍ 16 ገጽ 492 ሕጡብ 2

ገዛእቲ ኤርትራ ዝነበሩ፡ ብኣውራጃ ይመቓቕሉ፡ ብሄር ምስ ብሄር የተሃናኹቱ፡ ኣስላም ምስ ክርስቲያን የተፋንኑ፡ ሸፋቱ ኣዕጢቖም የዋፍሩ ውን ወሰኽካ ኣቶ ረድኢ።

ኣብዚ እነሀ ዘረባ ዝብሉኹም ኮምዚ ኢዩ። እዚ ምዕራፍ ናይታ መጽሓፍ፡  ምስ ምዕራፍ 12 ገጽ 370 ሕጡብ 2 ብፉጹም ይገራጮ። ስለዚ ናይ ኣጻሓሕፋ ጌጋ ዲና ክንብሎ ወይ ሓቂ ሞሊቛ ወጺኣ፡ እቲ ፍርዲ ን ኣንበብቲ ይገድፎ።

ኩቡራት ኣንበብቲ ክሳብ ኣብዝመጽእ ጹሑፈይ ንራኸብ ሰላም ንኹልና ኣብ ዘዘለናዮ።

Hiyabu@netzero.com

Pinterest
  • temelkati

    salih abdella please get out from your narrow minded still you are living in 60`s.

  • asfa

    Ane zigermeni kulu gize N esaiys zerkebkum mesilukum kulu tarik eritrea mis esaiyas atahahizkum t tsihfu pls fetnu tarik eritrea kab president kitfelywo kab tsili tebegiskum tarik kittshifu aytfetnu tsli misana kihalif eyu tarik gin niwelodo eyu pls

  • http://awate.com omer

    selam to all

    Could any one please tell us who this Salih Abdellah is. I know the people who know him in N.America are quite for a reason (ignorace) but silence is not always golden. He writes cheap cheap things!! addiction to talk. who is he? his background? his what abouts in Canada? is he married? yes(he married and throw a young lady and a baby in Eritrea, his hidden life in N.America is another story. (play around with cheap girls). what do we expect from this sort of person (hard to call him a MAN). MEN KNOW THEIR RESPONSIBILITY. Forget the president. Leadership starts at home. “kufie keysiter si yigter”. you said alot about Abdellah Sied, “zibies ab zeyfeltiwo keydu korbet anzifuley bele”.

    • http://Awate ካሕሳይ

      ሰላም ዑመር

      እዚ ንሓው ሳልሕ ዓብደላ ኣመልኪትካ ጽሒፍካዮ ዘለኻ ነቐፌታ ዘይኮነስ ናይ ዱኹማት ናይ ዘይቡቑዓት ናይ ነብሰ ተኣማንነት ዘጥፍኡ ናይ ጸለመ ምጥቃዕቲ ኢዩ ኢለ ይኣምን። ምኽንያቱ ነቲ ጹሑፉ ዳኣ ክትውድስ ወይ ክትነቅፍ ወይ ክትእርም ይግባእ እምበር፡ ኣብ ውልቃዊ ምጥቃዕቲ ዘድሃበ ተመርዒዩ ኔሩ መንእሰይ ምስ ቆልዓኣ ገዲፉዋ ምስ ሕሱራት ኣዋልድ ይኸይድ ምባልካ ዘገርም እዩ፡ እዚ ድማ ናይ ዘይቡቑዓት ናይ ድኽመት ኣታሓሳስባ ዘለዎም ሰባት ባህሪያት ኢዩ። ንመምህር ዓብዱሰላም ብኸምዚ ኣይኮንካን ክትዘርየሉ ዝግባእ፡ ክትዘሪ ማዓንጣን ትብዓትን እንተለካ፡ ንሓው ሳልሕ ዓብደላ ብኣካል ረኺብካ እቲ ዝባሃል ኣብ ቅድሚኡ ኢኻ ክትብሎ ነይሩካ፡ ሓው ሳልሕ ዓብደላ ውን ቀሊል ሰብ ወይ ድሕር ዝብል ሰብ ስለ ዘይኮነ፡ እቲ መልሲ ካብኡ ምስረኸብካዮ፡ ካብኡ ሓሊፍካ ግና ተሓቢእካ ነቲ ኣብ ካናዳ ንነዊሕ ዓመታት ኣጸቢቕካ ትፈልጦን ኣብ ቅድሚኡ ቃል ዘይተሙሉቕን ፈራህን ጀጃውን ክንስኻ፡ ኣብ ካናዳ ዝፈልጥዎ ከምዝበሉኒ ምባልካ ካን እቲ ፍርሂ ኣብ ልብኹም ኣትዩ። ብኻልኦት ተጸሪፍኩም ተዋሪድኩም ሓንቲ ቃል ዘይተምሉቑ ንህላወኹም ዘይትከላኸሉ ወኻሩ፡ ንከማኹም ኣስላማይ ግና ኣናብስ ክትመስሉ ኢኹም ትፍትኑ ባዓል ወኻሩ።

  • tesfa senkey

    ብመጀመርታ ዑዙዝ ሰላምታይ ይብጻሕካ ኩቡር ኣቶ ሳልሕ ዓብደላ ከም እቲ ዝገለጽካዮ ጌጋ ናይ ወዲ ሰብ እዩ ኢልካ ኩቡር ኣቶ ረድኢ መሓሪ ዝፈልጦ ኣካፊሉ ኣሎ ነገራት ኳኣ ንኩሉ በሪሁ ኣይራኣዮን እስካ ኳኣ እትፈልጦ ክተካፈል ዳኣ ኣለካ እምበር ዓሌታዊነትን ሃይማነትውነትን ኢልካ ክትወቅስ ኣይግባእ ካብ ሙሁር ሰብ እውን ዝጽበኣይኮንን
    ስሰናይ የስመዐና
    ዝወፈረ ይኣክበልና
    ዕድመን ጥዕናን ያሃበና
    ኣሃዳዊ ስርዓት የጥፈኣልና
    ፍቅርን ስኒት የውርደልና
    ተስፋ ሰንከይ

  • Ahmed Asenai

    ክቡር ሓው ሳልሕ ዓብደላ ከምቲ ሓው ኣብርሃ ወልደመድሂ ዝበሎ ንስኻ ናይ ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ ኣንቢብካ ብላምፓዲና ዘይኮነስ ብምጉልሒ(ማይክሮስኮፕ) ዝኣረኻዮ ጌጋታት እሞ ኸኣ ነቲ መጽሓፍ አገዳስነቱን ዝንኡን ዘትንክፍ ክትእርም ፈቲንካ፤ ግን ካብ ወዓልካዮ አብ ክንዲ እተንደቀ ምፍራስ ብጭብጥን መርትዖን ናትካ ተሞኩሮ(እንተልዩካ) ግዳ ንህዝብኻ ዘይትልግሰልና??

    ታሪኽ ብሓደ ሰብ ዝድምደም አይኮነን እንታይ ደኣ ሓደ ይጅምሮ ቀጺሎም ዝስዕቦ ነቲ ዘሎ ወይ ይወስኹሉ ወይ ይእርምዎ ከምኡ ኢሉ ከኣ እንዳ ተጻረየ ይመጽእ ሓዲሽ ወለዶ ጽፉፍን ሓቀኛን ታሪኽ ይውንን፤፤

    ወዳሓንካ

  • Aggeb-127

    Zegerm neger eyu my dear bro, ewe Azyu Zegerm (Ab Zben wrWra-Nebska
    AyteEbra )mesilu TeraEyuni, 1> Bzaeba Wgie-Hadhd….? 2> Terkbo May-Habar….3> Nhafnetka ab lieli Mesfn.H.

    Ab Hagere Germany >>>>Wdbat niyo Beluwen Atum MenEseyat Srahkum Tray Gberu IlkaS Kny Ilka Wdb Ktmsrt mftanka????????????

    Zegerm do Aymeslekan that´s way ( Ab Zeben Wrwra-Nebska ayteEbra )
    koynu Rekibeyo Gudayka Redi hawey.
    Y a k l-B e l e ts>>>Y a k l-A m e ts >>> Y a k l-M z m z a Bdeki Hager Ndeki Hager

  • Haile

    Mr. Redie has done his best to expose the evil of the regime. This time many are taking initiative and courage to speak the truth. At the end, it is our hope to see the real history of the Eritrean armed struggle under Isaias leadership, including the post independence Era. If there is something to be corrected, Mr. Redie, would rewrite his book to present us with another good book. The book has played a lot more than its content. That is what has done the book.

  • zemen

    Ato Teweldemedihin Abriha ; zeqirebkumo haseb bimeseretu guguy eyu . mikiniyatu hade zeymesasel tarik wey mebeqolawi tarik mibilal bigeben ewin yehtit eyu . kab zey mixihaf mixihaf yihayish mibal nay lebam azerariba aykonen. hangolkum ni nay hasot tarik nimiqimat qurub eyu malet eyu . silezi dagim hasabkum fetishiwo .

  • Anfet

    I didn’t get a chance to read the book, but had a chance to read some of the writer’s online scripts. I admire the writer for his contribution to inform the Eritrean society about issues considered taboo yet at least in his way. Best of all, he is triggering many under-tables to react. Experiences have proven literature facts are generated through research and interaction. This is a good opportunity for writers and witnesses to show up and enrich the contents of the book. It is always good to do something than doing nothing and doing nothing…
    Thanks,

  • angesom

    I do not admire Alena. he is not concerned about change and justice. he is not also recording history, he is all after the money. His accounts are filled with hearsay. He through out his book, he wrote the “bela belo” that have been surfacing in the Eritreans. for example, the accusation that surrounds the killing of Ibrahim afa has been out there for as long as i became a an adult. And redi has added nothing beside exaggerating the rumor with out providing a verifiable evidence.[ here i am not defending issyas or PFDJ, i believe issyas is capable of commiting all the crimes he is accused of.]
    the writer of the above article is also equally dishonest. He see things only through religion and tribalism. I lived part of my life with PFDJ/EPLF and all of military commanders i know are muslim. but i do not say PFDJ is islamic party. as far as i know. PFDJ is a party of non believers. if you tell me my relatives are benefiting because issyas is from tigrina. i can only say your are a lair.

  • ተወልደመድህን ኣብርሃ

    ትልሚ ንዘር ኢ ክርዳድ እትብል መጽሃፍ ገና ኣየንበብኩዋን።ግን ንዓይ ከምዝመስለኒ ዝኾነ ይኹን ጽሑፍ ክትጽሕፍ ናቱ ኣሉታ ኣለዎ( ብፍላይ ታሪኽ ) ዝኾነ ኮይኑ ግን ነቲ ረድ ኢ ቅድሚ ሒጂ ዘቕረቦ ዝነበረ ጽሑፍ ይከታተሎ ኔረ።ብመጠኑ ገለ ርጡብ ነገራት የቕርብ ኔሩ።ስለዚ ካብ ዝኾነ ጽሑፍ ዘይምቕራብ ገለ ሕማቕ ኣውን ምቅራብ ንኹነታት፡ንምዕባለ ኣገዳሲ ኢዩ።ስለዚ ረድ ኢ መሃሪ ኣይፈልጦን’የ፡ግን ገለ ነገር ሃቢሩ ኣሎ፡ካብቲ ታሪኽ ብጭልፋ ተዛሪቡ፡ኩሎም ዝተጋደሉ ከምቲ ናቱ ርእይቶ ከምቲ ናቱ ታሪኽ እንተዘውጽ ኡ ክንደይ ጽቡቕ ኔሩ ግን ኣይተገብረን።ስለዚ ሳልሕ ብዙሕ ግዜ ትጽሕፍ ጽቡቕ ኣፍልጦ ዘለካ እውን ትመስል ግን ኩሉ በቲ ንዕካ ዝጥዕም መንገዲ ኢካ ክከውን ትደልዮ ዘለካ።ንሱ ነቲ ናቲ ኣፍልጦን፡ነቲ ንሱ ዝ ኣምነሉን ተዛሪቡ ከምዚ ዘይበልካ ምባልካ፡ወይ ካብ ብዙሕ ገጽ ዘለዋ መጽሃፍ ነተን ነግራማት ኣናዲካ ኖኣቢይ ጉዳይ ጻዕርን ምኹናንካ ኦኣገብ እብለካ።እዚ ግን ባህሪ ኤርትራዋያን ኢዩ።ምኽንያቱ ንሕና ንጻዕሪ ሰብ ከምታ ናህና፡ከምቲ ንሕና ንሓስባ እንተዘይኮይና ነካፍ ኣ፡ክንበላሽዋ ንጽዕር፡ኣዚ ከኣ ልክዕ ኢሳያስ ዝጥቀመሉ ኣሰራርሃ ኢዩ።ነቲ ንሱ ዝገበሮ፡ነገራት ከምቲ ንሱ ዝ ኣምነሉ ኣንተዘይኮይኑ ኣኪሉዎ ተቛሽሹ ኢዩ።
    ሓንቲ ኣብነት ክህበካ፡ኣነ ዕሙጽ ባህጊ ትብል ናይ ሓደ ምንእሰይ ታሪኽ እትገልጽ ልበ ወለድ መጽሓፍ ጽሒፈ፡ከም ኩሉ ናታ ጉድለት ክህልዋ ይኽእል።ገለ ከምዝሰማዕኩዎ ግን ንሶም ዝተወለዱላ ኦኣዲ ኣብታ መጽሃፍ ብዘይምርካቦም ወገናዊት ኢያ ዝብል ድምጽን ምጽላምን ሰሚዔ።ልክዕ ነታ መጽሃፍ በቲ ዞኣበኹሉ በቲ ዝፈልጦ ኣገባብ ኢየ ጀሚረ፡ናብቲ ክብሎ ዝደለኩ ቦታ ቃልሲ ሃሊፈ።ኣብ ገገሊኡ እንተዘይኮይኑ፡ሽም ኣስላማይ ስለዘየእተኹላ ከኣ ገለ ዘንበቡዎ ካልእ ክብሉዋ ይኽእል።
    ሰለዚ ምጽሃፍ ካብ ዘይምጽሓፍ ይበልጽ ኢዩ።ንዝተገብረ ምኹናን ምቁንጻብ ግን ናብ ዝወስደና መገዲ ዘይብሉ፡ልክዕ ከምዚ ናይዝጊ ክፍሉ ታሪኽ ሒዙ ዝኸደ፡ካል ኦት ከም ኦኣቕሞም ከቕርቡዎ ካብ ዝኽእሉ ኣበርክቶ ምእንቲ ክስክፉ መልእክቲ ኢኻ ተመሃላልፍ ዘሎካ።
    ስለዚ ንደራሲ ቦኣቕምካ ዘወፈካ ክብረት ይሃብካ፡ዝጸሃፍካዮ ቀለም ስሙር ይግበረልካ ይብሎ።ንሳልሕ ከኣ መንገዲ ፍልጠትን፡ምዕባለን ከበስር ዝክእል ክንዲ ነጥቢ ትኹን ዘይምንዓቕ እብል።
    የቐንየለይ።

  • Abraham

    Think twice before writing. You see everything in the lens of religion. Religion does not give you a chance to see the reality in neutral way.
    I did not read his book, but your argument is very weak.
    regards,

  • shetet aynibel

    Mobaiizghi and asmeret,
    I dont really get the point to admire, Redie Mehari. I didnt read the book yet, but I was following his articles in assenna.com.
    First of all, it doesn’t seem that, he was writing his personal experiences. He never mentioned his positions or acts in every story. I just asked to my self, how the hell he knows everything?Even everything that has happened in secret? Every killings? was he part of it? I dont know, he never said how, how blessed he was to know every secret?
    Besides, released easy, to tell what ever, he knows. We are here Witnessing, that, Issias never release, any but even dead, that knows his secrets. I hope Iseas dies before Redie, so that we dont see another refusal for burial.
    Second, what was new about Redie’s long testimonial articles. Did any body hear or read any new? I only think that, he made a fiction about we all knew already. I wonder if there was anybody hesitated that isias killed Ibrahim Affa, but confirmed his/her hesitation from the new book.
    Third, as I described it above, Redie was not telling us his personall experiences, but fictionally telling us what we heard it long time ago. I dont mean to belittle his efforts, but trying to tell him that writing a history, is a bit difficult than just selling fictions. No proofs, No personal practices, and nonesense but only nonesense fiction can never make him hero.
    And the worst is, you guys expecting more from him.

  • mobaiizighi

    Tegadalay Hiyab,

    I did not read the book yet. But I was reading a series of his writings, about the subject, in Kampala. Don’t you believe that he has done the greatest effort of all the time to expose the evil dictator. I believe he did a great contributions of all time. However, it doesn’t mean he is without flaws. Maybe he could have taken reservations writing about Mesfin Hagos, Abdela Adem and others. There was no need for it since they are out now at least. It would have been better to take his time. However, the comments you made wouldn’t be necessary to mention. It is his belief, and his way of writing it. You know more than I do, Mr. Hiyab, that we don’t have a problem of the great two faiths in Eritrea. Islam and Christianity. We are exemplary people in the world. So it is good we congratulate Br. Gen. Redie for his great contribution in this hard and tempting time.

    • asmeret haile

      Well said Mr. Moba. I am sorry to say it but Mr Saleh took a wrong understanding in some aspects of the book, which I do. But nothing is perfect, However Mr. Redie exposure of the regime is nothing to be compared with so far. He made a milestone to expose the regime.
      And if he mentioned anyone alive and who can disprove it..as the saying goes..inhele meda inhele feres…that’s what is wanted to bring out truth to the fold. About the tribe and faith matter, it is totally immaterial. About other approach of writing the book, we leave it with the next book thatwe expect from you. I know you are a great tigrigna writer.

      Religion is personal but the country is for all.

      Congra Mr. Redie we expect more books from you…you can make it..you are a gifted writer with all the classical proverbs that you have quoted..

      • makonnen.feben

        Zkeberka haw Redi-Mhari, Metshafka AywedaEkuwan gn Bharerta eye Gezieya Zgermeka.Ykun dea ember kem Harertay Ayrekebkuwan.Bentsaru
        Eqa dea > Asdemimuni !!! 1>>Mizanka ab lieli( wgie-H a d h d )2>>( terkbo-M a y-H a b a r )3>>( nhafnetka ab lieli Mesfn-Hagos )keytekeskuwo khalf Zeydeli Guday wn,ab Hagere Germany Ketema Stuttgart >>>>>> Nmenaesey zhabkayom Maeda eyu ( Ane kabzen>>wdbat tesfa yebleyn…… Nskatkum Srahkum tray gberu Ilka ketemsl ??? )
        Nay Baelka Wdb N,ktmsrt Mftanka Eyu::Y a k l,amets Y a k l,belets
        Y a k l,mzmeza>>>>>> B,deki-hager N,deki-hager.Yakl Yakl Yakl Yakl ???????????????????? kbur haw Ms Hlnaka Akeba gber ( Tezareb )Aggeb,Aggeb,Aggeb… N,lomi abzi kfleyeka

Eritreans in Tri-State honor Swedish MP Arhe Hamednaca

11 Nov 2014 Semere T Habtemariam Comments (11)

In an unprecedented spirit of fraternity, a group of Eritreans from the Tri-state area, Pennsylvania and Delaware met to honor…

"Crusaders" Branding Others, "Islamists"

10 Nov 2014 Saleh "Gadi" Johar Comments (196)

Today's Negarit is about Yosef EFND, coincidentally, there is an Egyptians word that sounds like it, Effendi (افندي); it is…

Belgium: Eritrean Refugees In Limbo

07 Nov 2014 Gedab News Comments (42)

Belgium, considered a relatively good destination for refugees, is now where many refugees are staying in a limbo for extended…

A Sea Of Longing: A Gift To All…

08 Nov 2014 awatestaff Comments (22)

This moving rababa song which is performed by the Sudanese artist Mohammed Jubara, was, "Initially written by the poet and…

Music

Cartoons

Links

Follow Us

Email
Print