Wednesday , November 14 2018
Home / ትግርኛ / ሃይማኖታዊ ጎንጺ ዝበሃል የለን

ሃይማኖታዊ ጎንጺ ዝበሃል የለን

“ ሃይማኖታዊ ጎንጺ ዝበሃል የለን“ …  ካብዚ እምነት`ዚ`የ ክብገስ፤  እቲ ኣብ ሃይማኖታዊ ተረደኦና ዘሎ ጸህያይ ከኣ ክዕጸድ ኣለዎ።

  • ዝናብ ኣብ ምድሪ ከሕዲ ይዘንብ ኣብ ምድሪ ኣማኒ ይዘንብ
  • ጸሓይ ኣብ ዓዲ ኣማኒ ትበርቅ ከምኡ`ውን ኣብ ዓዲ ኸሓዲ
  • ኣማኒ ዝዘረኦ ይኹን ኸሓዲ ዝዘረኦ ይፈሪ
  • ከሓዲ ይኹን ኣማኒ ይዋሰብ ይፋረ
  • ዝሰጎመ ኣማኒ ይኹን ከሓዲ ናብቲ ዝኣመቶ ይበጽሕ…፤ ወዘተረፈ

ካብ`ዚ እንታይ ንርዳእ ?

ኣብዛ ንነብረላ ዘለና ዓለም ፈጣሪ ዋላ ነቶም ዝኽሕድዎ ኣብ ዕደልኡ / ኣብ ሂባ ጸጋታቱ ከም ዘየዳልዎም። ፈልዩ ከም ዘየጥምዮም ከም ዘየጽምኦም ፤ ደቂ ሰብ ኣብ ዓለም ንትእዛዛቱ ተቀቢሎም ወይ ነጺጎም ክነብሩ ከምዘፍቀደ ፤ ንተግባራትና ንፍረደሉ  ቦታ ኣብዛ  ዘለናያ ዓለም ከምዘይኮነ ኸኣ ንርዳእ።

ስለዚ ንሕና/ ደቂ ሰባት ናይ ማንም ሰብ ናይ ነጻ ኮንካ ምንባር መሰል ክንሕልው እንኮለና ፤ ምስቲ  ናይ ፈጣሪ ውሳነ ንሰማማዕ ኣሎና ማለት`ዩ ። ፈጣሪ`ኳ  ዘይኣመነለይ ኢሉ ዘይ ኣዳለወን ጻማ ዘይከለኤን  መን ኮና ኢና ደቂ ሰብ ከም ናተይ እምነት ዘይ ኣመነ ኢልና ንጸልእን ንቀጽዕን !!

እቲ ደቂ ሰብ ኣብ ዓለም ንትእዛዛቱ ተቀቢሎም ወይ ነጺጎም ክነብሩ ዘፍቀደ ጎይታ፤ ኣመንቱን ክሓድቱን ደሞም  ከይፈስስክብረቶም ከይድፈር፤ ንብረቶም ከይዝመት ዝሕሉ ሕግታት ሸሪዑ /ሓጊጉ`ዩ። ከምኡ`ውን ምስ ካለኦት ፉጡራቱ ከም ማይ እንስሳ ወዘተ ብከመይ ክንናበር ከምዘለና ዋላ ነቶም ክንበልዖም ዘፍቀደልና እንስሳታት ኣተሓራርዳ ከይነኽፋኣሎም ከይ ነሳቅዮም ኣጠንቂቁና`ዩ። ንማይ ብዝምልከት ከኣ ዋላ ኣብ ጥቃ ዋሓጂ ማይ ንንብር እንተኾና ብጥንቃቀ ክንጥቀመሉ፤ ንእንስሳ ብዝምልከት ከኣ ከም ኣብነት … ንዝጸምኤ ከልቢ ማይ ምስታይ  ዓቢ ጻማ ካብ ጎይታ ከም ንረክብ`ውን ተገሊጹልና`ዩ።

እቲ ዘየባእስን ርድኡን ክኸውን ዘለዎ እንታይ`ዩ ?

  • ፈጣሪ እንተዝደሊ ንኹልና ሓደ ሃይማኖት እንኣምን ክገብረና ይኽእል ምንባሩ ምፍላጥ።
  • ክልተ ሓደ ዓይነት ሃይማኖት ዝኣምኑ ማለት ክልተ ዝያዳ ዘሰማምዕ ዘራኽብ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ማለት ካብ ኮነ ምትእስሳሮም ከም ናባኻ ዘማዕደወ ጽልኢ ክትወስዶ ጌጋ`ዩ፡ ንእትድግፋ ጋንታ ኩዑሶ ዝድግፍ ካብ ንኻልእ ጋንታ ዝድግፍ ንላዕሊ`ዩ ዝቃረበካ !

ነዚ ልቦና ልቢ እንተወስኽካሉ ኸኣ፤ ሓደ ከም ሃይማኖትካ ዝኣምን ከጽድፈካ ዘይወዲ ሃይማኖትካ ከኣ ዘድሕነካ ኩነታት ኣሎ። ብዓብዩ ኸኣ ሰብኣዊ ዝምድና ዝበሃል ዓቢ ጉዳይ ክርሳዕ የብሉን።

  • ኣማኒ ወይ ከሓዲ ማለት ዝምድናዊ ኣገላልጻ`ዩ። ማለት ነቲ ንስኻ ትኣምኖ መሰረተ እምነት ዘይተቀበለ ኹሉ ንዓኻ ኸሓዲ/ካፍር ማለት`ዩ (እዚ ኣጸዋውዓ`ዚ ዘባእስ ክኸውን የብሉን)
  • እቲ ኻሓዲ (ትኣምኖ ዘይኣምን)ብቀጥታ ባይታ ጻዊዒትካ /ስብከትካ ምዃኑ`ዩ፤ ንእምነትካ ክኣምን ትዕድሞ ሰብ ኸኣ ምስኡ ጽቡቅ ዝምድና ክትፈጥር ሰነ-ሞጎት`ዩ፤ እዚ ሰነ-ሞጎት`ዚ ኸኣ ንተኸባብርካ  ምንባር ሓጋዚ ሮቋሕን ባይታን`ዩ።

እዘን ዝቀደማ 4 ነጥቢ ብምኽንያት ፍልልይ ሃይማኖት ምጉናጽ ዕሽነት ምዃኑ ዘብረሃ እመስለኒ።

  • ምግብኻ ብዝምድናዊ ኣዘራርባ ኣማኒ ወይ ከሓዲ ዝሓረሶ፤ክዳንካ ኣማኒ ወይ ከሓዲ ዝኣለሞ ………. ድዩ ክትፈልጥ ኢልካ ዝሓተትካ ኣይመስለንን ! እቲ ምኽንያት ዘይመሕተቲኻ ኸኣ፡ ብሓጺሩ ኩልና ነዛ ዓለም ክነብራ ስለ ዝተፈጠርና ክንተሓባበር ከኣ ናይ ግድን ስለ ዝኾነ`ዩ። ከም`ቲ ምራኽ ትውልድ ኢላ ጡብ ኣዲኣ ሃሰስ ትብል መጠን`ዩ፤ ብዙሕ ምፍልሳፍ ዝሓትት ኣይኮነን።
  • ፍርዲ ጽባሕ`ዩ ። ኣብ ቅድሚ ፈጣሪ። ከም ኣደ ዝልውህ የለን`ሞ ፤ ኣብታ ማዓልቲ ፍርዲ ግና ውላዳ`ውን እንተኾነ ከገድሳ ኣይኮነን።
  • ንስኻ ኣማኒ ኮንካ ወለድኻ(ኣቦኻ ኣደኻ)ኸኣ ዘይኣመንቲ ኾይኖም፤ ኹሉ ንወለዲ ዝግባእ ምክብኻብ ክንገብረሎም ፈጣሪ ክእዝዘና እንኮሎ እንታይ ማለት`ዩ እንታይ ንርዳእ ?!
  • ሃይማኖታዊ መሰል ምሉእ ብምሉእ ክሕሎ ኣለዎ። ኣብ ናይ ሓባር ሃገር ኩሉ ነገር ንኽልተ ሸነኽ ሚዛን ኣብ ሓደ መስመር ዘንበረ ክኸውን ኣለዎ፤ዝኾነ ይኹን ሓለፋ ክህሉ የብሉን።
  • ብሰንኪ ሃይማኖቱ ዝብደል ዜጋ ካልእ ዝሃይማኖቶም ዜጋታቱ እንተዘይ ረዲኦሞ ዶብ ሰጊሩ ረዳእቲ ከናዲ እንኮሎ መሰሉ ምዃኑ ተረድእካዮ ክትጸኒሕ ዘለካ`ዩ።
  • ዘራኽበናን ዘፋላልየናን ብፈላጣት እንተ ተነጺሩ ነቲ ፍልልያት ምውጋን ቀሊል`ዩ። ክሳብ`ቶም ፈላጣት ዝብገሱ ገለ ክንብል ንፈትን ፤ ነቲ ፍልልያት ኣብ 1- እምነት 2- ተገዛእነት 3- ማዓልታዊ ሂወት / ስነ-ምግባር ኢልና ወጊና ንርኣዮ፡ ን ኣብነት ፡-
  • እምነነት

*ክልትኡ ሃይማኖት ብኹሎም ነብያት/ ኑሕ፡ ኣብራሃም፡ያዕቆብ፡የሱፍ፡ ሙሴ … ወዘተ ክኣምኑ ጸኒሖም፡ *እስልምና ድሕሪ ሙሴ/ሙሳ ንእየሱስ ከም ነቢ፤ መሓመድ ኸኣ ከም ድሕሪ እየሱስ ዝተላእከ ናይ መጨረሽታ ነቢ ይፈልጦ። እየሱስ ምምጻእ ነቢ መሓመድ ከም ዝገለጸ ኸኣ ይኣምን።

*ክርስትና ብነቢ መሓመድ ኣይኣምንን፤ ንእየሱስ ከኣ ከም ነቢ ዘይኮነስ ኣምላኽ`ዩ።  *ክልትኡ ሃይማኖት ብድንግል ማርያም /ከም ዝነጽሄት ጓል ሄዋን ይኣምን፤ እየሱስ ከኣ ብመንፈስ ቅዱስ ብዘይ ኣቦ ከም ዝወለደቶ ይኣምኑ። *ክርስትና ከምዝተሰቅለ ክኣምን እንኮሎ *እስልምና ኸኣ ከም ዘይተሰቅለን ብቀጥታ ንሰማይ ከምዝዓረገ`ዩ ዝኣምን ። እዝን ካልእ ንዕኡ  ዝመስልን ፍልልያት ሰፈሩ ኣብ ልብና ስለ ዝኾነ  ኣብ መገዲ፡ ኣብ ዕዳጋ፡ ንሃገርና ክንከላኸል እንኮለና፡ ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ … ኣይረኤን`ዩ። ብርግኣት ክትካታዓሉ ትኽእል ፤ከም መባኣሲ ክትወስዶ ግና ዕብዳን`ዩ።

  • ተገዛእነት/worship /عبادة

ኣሰጋግዳና፡ኣጻውማና፡ ኣማጻውታና፡ ኣለማምናና …  ይፈላለ`ዩ። በዚ ሰባት ክባኣሱ ኸኣ ርእየ ኣይፈልጥ`የ።

  • ስነ-ምግባር/ማዓልታዊ ሂወት

ስርቂ/ሽፍትነት፡ ቅትሌት፡ ምንሻው፡ ሓረጣ፡ ሓሶት፡ ምንቋት፡ጉቦ፡ምንዝርና፡ …. ብ ዝምልከት ከኣ  ኣብ እምነት እስልምና ወይ ክርስትና ኣለኹ እናበልካ ክትፈላለየሎም ዘበት`ዩ ።

ነዚ ዘልዓልኩዎ ዛዕባ ዝምልከት ኩሉ ኣብ`ዛ ሓተታ ከምዘይሰፈረ ርግጸኛ`የ፤ ኣድህቦና ክንህቦሉ ዘሎና ጉዳይ ምዃኑ ከም ዝሓበርኩ ግና ርግጸኛ`የ። ነስተውዕል ! ንማይ ዝሶቶኻ መርከብ ምጭንጓዕ እንታይ`ዩ  ሃይማኖትካ ዝበሃሎ ኣይኮነን!

About ኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ

Check Also

ኤርትራ: ሃገራዊ ኣፈርክቡ

ብዛዕባ እዚ ኣብ ሃገርና ተፈጢሩ ዘሎ ሓዲሽ ኩነታት ዳርጋ ንነብሰወከፍ ኤርትራዊ ተረዲኡዎ ዘሎ ጉዳይ ስለዝኾነ …

  • Haile S.

    ስላም ኣወልኼር

    ‘ሃይማኖታዊ ጎንጺ ዝበሃል የለን’ ዝብል ንሰላምን ንምስምማዕን ዘምርሕ ጽሑፍካ ኣንቢበዮን ፈትየዮን። ኣቀማምጣ ሓሳባትካ ሓፈሻዊን ታሪኽዊ ዝሓዘለ ኮይኑ ብቐጥታ ንሃገርና እንዳጠመትካ ዝጸሓፍካዮ ጌረ እየ ተረዲኤዮ። ስለዝኾነ ከኣ ንቕድሚት ዝጥምት ከምዚ ዝኣመሰለ ልዙብ ዘረባ ኩልና በብኣረዳድኣና ክንድግፎን ክንስዕቦን ዝግባእ እዩ እብል። ናይ እምነትን ናይ ዘይምእማን (ምኽሓድ፡ ብኣዛራርባኻ) ነገር፡ ኣከራኻሪ እዩ። ንስኻ ግና፣ እምነት ልዕሊ ኹሉ ጌርካ ኣቐሚጥካ፣ ኣብ ምእማን’ሲ ዘይምስምማዕ ክህሉ ኣይክእልን ኣይግባእን በሃላይ ኢኻ። ነዞም ዘይንኣምን (ከሓድቲ)፡ “እግዚኣብሔር ሀይሓዘሎም ንሕናውን ኣይንሓዘሎም ስለ ዘይፈለጥዎ እዮም” ኢልካ ኣብ መቑሕ ኣመንቲ ዘእተኻና ትመስል። እምበኣርከስ ኣብ ሃገርና እቶም ኣዚኹም ትበዝሑ ኣመንቲ ስለ ዝኾንኩም፡ ንስኹም እዞም ኣመንቲ ጥራይ ድ’ኣ ተሳማምዑ እምበር፣ ብሓባር ኰንኩም እዚ ከሓዲ እትብልዎ ናይ እምነት ጸላኢ፡ ርኸቡ እምበር፡ ንሕናስ ብኢድኩም ትኒዕ ኣይትበሉና እምበር፡ ንዘረባኹም መልሲ ንቓላትኩም ዕጽፊ ቃላት ኣይንሓምቕን ኢና።

    ኣብ ዝተፈላለየ ኣርእስቲ ምጽሓፍ ንኸይተቋርጽ እማሕጸነካ
    ሃይለ